Organisatie en informatie over fasenonderwijs

Als een kind op school komt leert het d.m.v. spel. De materialen dagen het kind a.h.w. uit. De kinderen maken hun eigen ontwikkeling door en werken/spelen op hun eigen niveau. Fase 4 is de voorbereidingsfase naar het lezen, schrijven en rekenen. In fase 5 start het kind met het echte leren lezen, schrijven en/of rekenen. In fase 5 wordt niet meer uitsluitend vanuit spel geleerd. Naast materialen gaan ook boeken en schriften een centralere rol spelen in de ontwikkeling van onze kinderen. Ook buiten de vier muren van het groepslokaal leren kinderen. We zijn niet bang om over deze muren heen te kijken en naar buiten te treden. Op deze wijze wordt het geleerde beter verankerd en er wordt met plezier geleerd. Dit is ook een basis voor het “ levenslange leren” wat elk mens doet.

Kinderen leren niet alleen van de leerkracht maar ook van elkaar leren. Ze krijgen daarom ook samenwerkopdrachten.

Op vrijwel alle basisscholen gaan de oudste kleuters na de zomervakantie naar groep 3. Die kleuters verschillen echter onderling enorm in ontwikkeling. Sommigen zitten al bijna twee en een half jaar in de kleutergroep. Anderen zijn dan nog maar vijf of net zes jaar en zitten er nauwelijks twee jaar. Er zijn kinderen die zichzelf al bijna hebben leren lezen en die staan te trappelen om echt te mogen leren. Anderen kennen nog geen letter en willen het liefst de hele dag spelen. Het schoolsysteem dwingt ons met al deze kinderen tegelijkertijd aan het leren lezen, schrijven en rekenen te beginnen. Een leerling die achterblijft in ontwikkeling of leerproces moet een heel schooljaar overdoen, terwijl de praktijk uitwijst dat de achterstand vaak niet meer dan 6 maanden bedraagt. Omgekeerd komt het ook voor dat kinderen heel snel door de leerstof gaan, zo snel dat ze al meerdere maanden voor gaan lopen. In dit geval zou het fijn zijn als zo’n kind een half jaar over zou slaan! Om dit mogelijk te maken zou de school het onderwijs op een andere manier moeten organiseren.

Wij hebben daarom gekozen voor het fasenmodel wat ook een instapmoment halverwege het schooljaar mogelijk maakt. Kinderen die in hun ontwikkeling zover zijn dat ze kunnen starten met het aanvankelijke reken, taal en/of leesonderwijs kunnen in augustus of in februari starten in fase 5. Na uitvoerige observaties, onderlinge consultaties en objectieve toetsing besluiten we of een kind eerder, dan wel later door gaat naar de volgende fase. Kinderen die zich sneller ontwikkelen en sneller door de leerstof gaan, zullen eerder de 16 modules van de basisschool doorlopen. Niet de leeftijd, maar de ontwikkeling van het kind bepaalt voor het grootste deel de doorstroming naar een volgende fase!

Het fasenmodel loopt door tot het eind van de basisschool. Voor de oudste groep is er een uitloop naar fase 17 en hoger. Wellicht zullen er ook kinderen zijn die na fase 15 (groep 7 ½) zullen uitstromen, omdat ze dan al hun haalbare niveau behaald hebben en 12 jaar of ouder zijn.

Kinderen met een structurele uitval, die het fasenonderwijs niet meer kunnen volgen en hoogbegaafde kinderen die heel snel door de leerstof schieten krijgen aparte leerwegen aangeboden.

Vanaf het eerste moment dat we gestart zijn met de opzet en ontwikkeling van het fasenonderwijs staat voor de teamleden de continue ontwikkeling van de kinderen centraal! Van groot belang is dat de kinderen de fasen op een goede manier doorlopen zodat we werken in de richting van art. 8 van de WBO, die een continue ontwikkeling van de kinderen voorstaat. Bij het opzetten van onze onderwijsstructuur hebben we geprobeerd een bevredigend antwoord op deze vraag te vinden.

Op De Wendakker is het ook van essentieel belang dat de leerkracht als professional in teamverband kan functioneren, vrij en verantwoordelijk.

• twee keer per jaar stromen kinderen door naar de volgende fase
• voor elke fase geldt dat de leerstof nauwkeurig is geordend
• kinderen worden in hun ontwikkeling gevolgd middels observatielijsten,
  objectieve toetsen en collegiale consultaties
• kinderen kunnen (niet moeten!) net als vroeger langer blijven
  “kleuteren”, maar kunnen ook eerder doorstromen naar fase 5
  (groep 3 niveau)
• er ontstaat een flexibele uitstroom naar het Voortgezet Onderwijs. Kinderen kunnen na 7,5 – 8 of 8,5 jaar de basisschool vóór de zomervakantie verlaten
  
• er wordt twee maal per jaar een rapport ingevuld.
  
• bij een halfjaarlijkse doublure wordt niet de leerstof van een volledig schooljaar herhaald, maar slechts de laatste fase van 5 maanden
  
• mocht een tweede fase doublure nodig zijn, dan is in totaliteit toch slechts een “achterstand” van één jaar opgelopen en heeft de leerling met beter passende leerstof gewerkt.
  
• kinderen kunnen versneld de basisschool doorlopen door fases over te slaan of versneld te starten.
  
• Doordat de instructietijden van de cognitieve vakken gelijk getrokken zijn, is het mogelijk dat een kind in verschillende fasen werkt.
  

De eindfase

Als het kind niet meteen na de zomervakantie, maar in februari in fase 5 begint en vervolgens in vergelijking met het jaarklassensysteem dezelfde leerstof in hetzelfde tempo doorwerkt, zal naar zes jaar die stof in zijn geheel aan bod zijn geweest.

In de praktijk zou dat betekenen, dat een groep midden in het schooljaar klaar is om naar het Voortgezet Onderwijs over te stappen. Aangezien dit (nog) niet mogelijk is, moet hiervoor een oplossing gezocht worden. Afhankelijk van individuele wensen en/of omstandigheden kan een leerling een half jaar eerder of een half jaar later uitstromen naar het Voortgezet Onderwijs.

Hierbij zal afstemming van het programma-aanbod op de leerlingen nodig zijn. Met name voor de kinderen die een half jaar langer op De Wendakker zullen blijven.

Als een kind aan het begin van het reguliere schooljaar (aug/sept) start in fase 15, wordt met de ouder(s)/verzorger(s) van dat kind in november van dat jaar de procedure vastgelegd ten aanzien van het verlaten van de basisschool.

Om te waarborgen dat alle schoolverlaters voldoen aan de kerndoelen wordt het basisprogramma voor kinderen van de basisschool in elk geval in fase 15 aangeboden. In fase 16 en in fase 17 is dan ruimte voor de herhaling, verdieping en/of uitbreiding van de leerstof.

De instructietijden zijn in alle groepen gelijk. Kinderen worden ieder ochtend rond 9.10 uur gehaald om naar hun fasegroep te gaan oudere kinderen gaan zelf.

Dit heeft grote voordelen: 

• Het kind werkt zoveel mogelijk op eigen niveau
• Als het beter voor het kind is om een half jaar door te schuiven of opnieuw te doen, dan kan het kind in de eigen basisgroep blijven.
  
  

 De rapportage naar de ouders

Maandelijks organiseren we 10-minutengesprekken waarvoor we ouders uitnodigen om te komen praten over de ontwikkeling van het kind. Twee keer per jaar krijgt het kind, vanaf het moment dat het minimaal een half jaar bij ons op school is, een rapport mee naar huis.

Algemeen

In de kleuterfase en fase 4 blijft het spel en de ontwikkelingen door middel van spelsituaties centraal staan. Ook in fase 5 blijven we ruimte creeëren voor spel.

We hopen dat u door het lezen van bovenstaande informatie enig inzicht hebt gekregen in ons fasenmodel en hoe dit in de praktijk werkt.

Mochten er nog onduidelijkheden zijn, dan kunt u met uw vragen op school terecht.